Αναρτήσεις

Μια Βιωματική Ανάκληση με το άκουσμα της ανάκρουσης αρχαίας Ελληνικής λύρας

Εικόνα
Υπερπροσωπική Ψυχοθεραπεία – 31η Ιανουαρίου 2026  - Σπύρος Καπνιάς      Ήταν η πρώτη μου επαφή με το άκουσμα της αρχαίας ελληνικής λύρας και αυτό λειτούργησε ως καταλύτης για μια βαθιά εσωτερική κατάδυση, υπερβαίνοντας τα όρια της απλής αισθητηριακής εμπειρίας. Το άκουσμα των ήχων της λύρας μου προκάλεσε μια ανάκληση μνήμης (anamnesis) και με μετέφερε στο βαθύ υποσυνείδητο. Ήταν ένα ταξίδεμα πίσω στο παρελθόν μου, όταν σαν ψυχή έζησα στην περιοχή της Αρχαίας Ελλάδας. Ήταν μια προηγούμενη ζωή που μου έχει ξαναπαρουσιαστεί στο παρελθόν και διαμειφθεί στην περιοχή της Αρχαίας Θήβας. Στο πλαίσιο αυτής της βιωματικής αναδρομής, αναδύθηκε με ενάργεια μια εικόνα από το παρελθόν: «Ήταν καλοκαίρι στην ύπαιθρο και εγώ σε παιδική ηλικία, έτρεχα χαρούμενο σε ένα χωράφι σπαρμένο με σιτάρι. Το σιτάρι ήταν χρυσό λαμπερό και εγώ χαρούμενος απολάμβανα το χρυσό του σιταριού να λάμπει από τις ολόχρυσές και λαμπερές ηλιακές ακτίνες. Κάπου στον χώρο ακουγόταν ο ήχος της λύρας, κάποιο...

Το πρώτο έναυσμα της έλξης και της αποστροφής: Ασυνείδητη και σωματοποιημένη επεξεργασία των κοινωνικών ερεθισμάτων

Εικόνα
  Εισαγωγή Η εμπειρία της άμεσης έλξης ή της ανεξήγητης αποστροφής απέναντι σε έναν άλλο άνθρωπο αποτελεί ένα από τα πιο ισχυρά και αινιγματικά φαινόμενα της ανθρώπινης κοινωνικής ζωής. Συχνά περιγράφεται ως «ένστικτο», «χημεία» ή «κάτι στο στομάχι». Η σύγχρονη νευροεπιστήμη, ωστόσο, υποστηρίζει ότι το πρώτο έναυσμα της διαπροσωπικής αξιολόγησης είναι σε μεγάλο βαθμό ασυνείδητο, ταχύ και σωματοποιημένο. Το παρόν κείμενο εξετάζει τη νευροβιολογική αλληλουχία μέσω της οποίας τα κοινωνικά ερεθίσματα επεξεργάζονται υποφλοιωδώς, ενεργοποιούν το αυτόνομο νευρικό σύστημα (ΑΝΣ) και εκδηλώνονται ως σωματική εμπειρία που προηγείται της συνειδητής σκέψης. Ταχεία ασυνείδητη αξιολόγηση και αμυγδαλή Η αμυγδαλή διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην ταχεία ανίχνευση συναισθηματικά σημαντικών ερεθισμάτων, ιδίως αυτών που σχετίζονται με απειλή ή κοινωνική σημασία (LeDoux, 1996). Πειραματικά δεδομένα έχουν δείξει ότι η αμυγδαλή μπορεί να ενεργοποιηθεί ακόμη και όταν τα ερεθίσματα παρουσιάζονται κάτω από τ...

Αγαπάμε με τον εγκέφαλό; Η Πλάνη του Οργάνου: Μια Κριτική Προσέγγιση στη Σχέση Εγκεφάλου και Συναισθήματος

Εικόνα
Εισαγωγή      Η παρούσα εργασία εκκινεί από έναν προβληματισμό που ανέκυψε κατά τη διάρκεια ακαδημαϊκής συζήτησης, όπου τέθηκε το ερώτημα εάν το συναίσθημα της αγάπης εδράζεται στην καρδιά ή στον εγκέφαλο. Η πλειοψηφία των φοιτητών τάχθηκε υπέρ της άποψης ότι η αγάπη αποτελεί λειτουργία του εγκεφάλου, υποστηρίζοντας έμμεσα μια αναγωγική νευροεπιστημονική προσέγγιση. Ωστόσο, η παρούσα μελέτη υποστηρίζει ότι το ερώτημα αυτό είναι εξ αρχής λανθασμένα διατυπωμένο, καθώς εμπεριέχει μια φιλοσοφική και επιστημολογική πλάνη: την ταύτιση ενός οργάνου με μια σύνθετη λειτουργία που αναδύεται από τη δυναμική αλληλεπίδραση πολλαπλών συστημάτων.      Στόχος της εργασίας είναι να αναδείξει, μέσα από μια διεπιστημονική προσέγγιση που αντλεί από τη θεωρία συστημάτων, την ψυχολογία Gestalt, τη φιλοσοφία του mindfulness και στοιχεία βιολογίας, ότι η αγάπη – όπως και κάθε ανθρώπινη λειτουργία – δεν μπορεί να αποδοθεί σε ένα μεμονωμένο όργανο. Αντιθέτως, αναδύεται ως ιδιότη...

Η Πλάνη της Μη Προσκόλλησης: Όταν η Ανατολική Σοφία Συναντά το Τραύμα της Στέρησης

Εικόνα
Περίληψη Η παρούσα εργασία εξετάζει την πιθανή βλαπτικότητα της ανατολικής φιλοσοφικής αρχής της μη προσκόλλησης όταν αυτή εφαρμόζεται σε άτομα με ιστορικό συναισθηματικής στέρησης κατά την παιδική ηλικία. Ενώ η μη προσκόλληση στις ανατολικές παραδόσεις αποτελεί μια εξελιγμένη πνευματική κατάκτηση που προϋποθέτει υγιή ανάπτυξη του εαυτού, η σύγχρονη ψυχολογική έρευνα καταδεικνύει ότι τα άτομα με ανασφαλή δεσμό –ιδιαίτερα εκείνα που έχουν βιώσει παραμέληση ή κακοποίηση– αναπτύσσουν εσωτερικά λειτουργικά μοντέλα που διαστρεβλώνουν την ικανότητα για υγιή σχετίζεσθαι. Μέσα από τη σύνθεση της θεωρίας του δεσμού (Bowlby, Ainsworth) με σύγχρονα ερευνητικά δεδομένα για τις επιπτώσεις της πρώιμης στέρησης, υποστηρίζεται ότι η άκριτη προβολή της μη προσκόλλησης σε τραυματισμένα άτομα μπορεί να ενισχύσει αμυντικούς μηχανισμούς αποφυγής και να αναπαράγει, υπό το ένδυμα της πνευματικής προόδου, την αρχική εμπειρία της εγκατάλειψης. Εισαγωγή      Στις μέρες μας, η ανατολική φιλοσοφία κ...

Ο Μύθος της «Αυτο-Προστασίας» του Υποσυνειδήτου: Κριτική Μιας Διεισδυτικής Ψευδοεπιστημονικής Άποψης

Εικόνα
     Στη λαϊκή ψυχολογία και σε ορισμένες ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις, κυκλοφορεί μια ισχυρή πεποίθηση: «Το υποσυνείδητο φέρνει στο συνειδητό μόνο όσα μπορεί το συνειδητό να αντέξει και να ανταπεξέλθει». Αυτή η άποψη, συχνά χρησιμοποιημένη ως ενοχοποιητική εξήγηση για την απροσβασία συγκεκριμένων αναμνήσεων ή συναισθημάτων, ισχυρίζεται ότι η ψυχή διαθέτει ένα ενσωματωμένο, σοφό φίλτρο προστασίας. Ωστόσο, η επιστημονική εξέταση της γνωστικής ψυχολογίας, της ψυχιατρικής και της νευροεπιστήμης αποκαλύπτει ότι αυτή η θέση είναι βαθιά προβληματική και επικίνδυνα αντίθετη με τα εμπειρικά ευρήματα. Από την Ψευδοεπιστήμη στην Επιστήμη: Η Μηχανική της Επιδείνωσης      Ο πυρήνας του επιχειρήματος αυτού βασίζεται σε αναχρονιστικές ψυχαναλυτικές έννοιες (π.χ., αντίσταση, ψυχικά αμυντικά μηχανισμοί) που δεν υποστηρίζονται από σύγχρονα εμπειρικά δεδομένα. Η έρευνα δείχνει ξεκάθαρα ότι η ψυχολογική δυσφορία, και συγκεκριμένα τα συμπτώματα του Τραυματικού Στρες (PTSD), π...

«Δεν είμαι αυτό το σώμα, δεν είμαι αυτά τα συναισθήματα, δεν είμαι αυτές οι σκέψεις» Οι αρνητικές επιδράσεις της άρνησης της ταυτότητας στον ψυχισμό: Μια επιστημονική προσέγγιση

Εικόνα
 «Δεν είμαι αυτό το σώμα, δεν είμαι αυτά τα συναισθήματα, δεν είμαι αυτές οι σκέψεις» Οι αρνητικές επιδράσεις της άρνησης της ταυτότητας στον ψυχισμό: Μια επιστημονική προσέγγιση      Στη σύγχρονη εποχή, ιδέες και πρακτικές από διαφορετικά πολιτισμικά, φιλοσοφικά και πνευματικά πλαίσια συνυπάρχουν και επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο τα άτομα αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους. Μεταξύ αυτών, η έννοια της αποταύτισης από το σώμα, τα συναισθήματα και τις σκέψεις προβάλλεται συχνά ως μέσο υπέρβασης του ψυχικού πόνου. Ωστόσο, η σύγχρονη ψυχολογική έρευνα θέτει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο αυτή η πρακτική είναι λειτουργική για την πλειονότητα των ανθρώπων και ποιο είναι το ψυχικό της κόστος.      Η ταυτότητα αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα της ψυχικής υγείας. Σύμφωνα με τον Erikson (1968), η συγκρότηση μιας συνεκτικής αίσθησης εαυτού είναι κεντρικό αναπτυξιακό έργο, η αποτυχία του οποίου οδηγεί σε σύγχυση ρόλων και ψυχολογική αστάθεια. Νεότερες εμπειρικές μελέτ...